Kwalitan 5.0
Vincent Peters, Afdeling Methoden , Katholieke Universiteit of Nijmegen

Algemene beschrijving

In het laatste decennium is de belangstelling voor de analyse van kwalitatief materiaal sterk gegroeid. Een toenemend aantal onderzoekers uit een toenemend aantal disciplines wil een analyse uitvoeren op de antwoorden van open, ongestructureerde interviews, op de teksten van documenten en rapporten, op krantenartikelen, dagboeken en logboeken, enzovoorts. Maar de kwalitatieve, interpretatieve analyse is niet alleen beperkt tot de situaties waarin men beschikt over schriftelijk materiaal: ze kan ook betrekking hebben op objecten als schilderijen, afbeeldingen, geluidsfragmenten en videofragmenten. Kwalitan is een programma dat de onderzoeker ondersteuning biedt bij dit soort analyses. Kwalitan zorgt voor een efficiënte opslag van de gegevens en biedt diverse hulpmiddelen om het kwalitatieve materiaal te analyseren, zoals coderen, selecteren en terugzoeken van gegevens, het ordenen van codes, overzichten van codes of van woorden in de tekst, 'key words in context' en het schrijven van memo's. Met Kwalitan kunt u teksten, afbeeldingen, geluidsfragmenten en videofragmenten analyseren.



Coderen
Om greep te krijgen op waar het in het kwalitatieve materiaal om gaat kent de onderzoeker codes toe aan het materiaal. Met behulp van deze codes beschrijft de onderzoeker welke inhoudelijke elementen van het materiaal voor hem/haar belangrijk zijn. Aan elk segment (dat is een door de onderzoeker te bepalen gedeelte van een document) kunt u maximaal 50 codes toekennen om te specificeren waar die tekst over gaat of wat uw interpretaties zijn van het materiaal. De codes kunnen worden toegekend aan het gehele segment, maar ze kunnen ook gekoppeld worden aan specifieke gedeelten (woorden, zinnen, regels) in het segment, de zogenaamde tekstfragmenten. Het coderen wordt meestal handmatig uitgevoerd, maar Kwalitan biedt ook een hulpmiddel waarmee codes automatisch kunnen worden toegekend aan de tekst.

Terugzoeken en selecteren
Het is belangrijk dat u tijdens de kwalitatieve analyse een selectie kunt maken van gedeelten van het kwalitatieve materiaal. Als u de segmenten die over een speciaal onderwerp gaan, aan een nadere analyse wit onderwerpen, is het belangrijk dat u de betreffende segmenten kunt selecteren en bekijken. Kwalitan heeft een hulpmiddel om dit soort selecties te maken, het zogenaamde filter. Dit filter heeft acht verschillende ingangen om segmenten te selecteren, waaronder de codes die aan de segmenten zijn toegekend, woorden die voorkomen in de tekst en kenmerken van het document. Wanneer u segmenten wilt selecteren op meerdere codes tegelijk, dan kunnen deze codes worden gecombineerd met de logische operatoren 'or', 'and' en 'not'.



Analyse op het niveau van codes
Zoals we hiervoor al aangaven zijn codes belangrijke hulpmiddelen voor de onderzoeker om greep te krijgen op het materiaal. In Kwalitan zijn meerdere opties die u in staat stellen de gebruikte codes aan een analyse te onderwerpen. Een van die hulpmiddelen is het overzicht van codes, waarmee u inzicht krijgt in welke codes u gebruikt heeft en hoe vaak die codes voorkomen. Twee andere belangrijke hulpmiddelen voor het ordenen van de codes zijn de categorieën en de hiërarchische boomstructuur. In de categorieën worden codes die naar eenzelfde achterliggend concept verwijzen bij elkaar ondergebracht. In de boomstructuur worden hiërarchische relaties tussen de codes weergegeven, dat wil zeggen dat ze op een 'ouder - kind- manier worden geordend in meerdere (maximaal acht) niveaus.



Analyse op het niveau van woorden
Een andere manier om een kwalitatieve analyse uit te voeren is de analyse van de woorden die in de tekst voorkomen. Niet de door de onderzoeker bedachte en toegekende codes vormen het uitgangspunt voor de analyse, maar de woorden zoals die gebruikt zijn door of in de bron. Om onderzoeksvragen te beantwoorden met behulp van woorden in de tekst kunt u gebruik maken van een overzicht van de voorkomende woorden en hun frequentie. U kunt ook uw eigen woordenlijst samenstellen, die alleen woorden bevat die relevant zijn voor uw onderzoeksvragen. Kwalitan kan dan aangeven hoe vaak deze woorden voorkomen in alle segmenten of in bepaalde gedeelten van de tekst. Daarnaast kan Kwalitan een zogenaamde 'key word in context' overzicht opstellen, waarin ieder voorkomen van een woord wordt weergegeven, samen met een beperkte om uitgebreidere context.



Het materiaal voorbereiden voor nadere analyses
Wanneer u besluit om de kwalitatieve analyse te vervolgen met enkele meer kwantitatieve analyses, dan biedt Kwalitan u de mogelijkheid om verschillende soorten matrices op te stellen die gebruikt kunnen worden in andere computer programma's. In een dergelijke matrix wordt bijvoorbeeld aangegeven hoe vaak iedere code (of ieder woord) voorkomt in elk segment of document, of hoe vaak iedere code (of ieder woord) samen voorkomt met de andere codes (of woorden).

Memo's
In de kwalitatieve analyse is het zeer belangrijk om bij te houden welke codes u gebruikt, hoe u deze codes en van andere relevante begrippen definieert, welke beslissingen u neemt tijdens het analyse proces, en hoe het theoretisch kader eruit ziet en zich ontwikkelt gedurende de analyse. Kwalitan biedt de mogelijkheid om memo's te schrijven en bij te houden. Standaard wordt in Kwalitan onderscheid gemaakt tussen vijf soorten memo's (begrippen memo's, profiel memo's, theorie memo's, methode memo's en overige memo's), maar u kunt uw eigen classificatie van memo's maken en gebruiken.

Enkele andere kenmerken van Kwalitan
Er zijn vrijwel geen beperkingen met betrekking tot het aantal documenten, het aantal segmenten en het aantal codes dat u gebruikt u kunt de tekst die geanalyseerd moet worden op vijf verschillende manieren invoeren in de database van Kwalitan (die wordt aangeduid met de naam Project) de manier waarop het kwalitatieve materiaal is opgedeeld in segmenten kan eenvoudig gewijzigd worden door het samenvoegen van twee segmenten, het splitsen van segmenten of het laten overlappen van segmenten Kwalitan heeft uitvoerige faciliteiten om de resultaten van de analyses te printen Kwalitan heeft een eenvoudig te gebruiken, uitvoerig help systeem.

System vereisten
Kwalitan 5.0 is beschikbaar voor PC's met Windows 95, 98, NT, 2000 or XP, met een minimum van 8 MB intern geheugen en minimal 20 MB vrije ruimte op de harde schijf.

Wanneer u meer wilt weten van Kwalitan:
Via deze website kunt u een demonstratieversie van Kwalitan downloaden. Deze demonstratieversie bevat alle functies en opties van het originele programma, maar er is een beperking aan de hoeveelheid materiaal die kan worden opgenomen in het project. [link naar download pagina] U kunt natuurlijk ook besluiten om Kwalitan te bestellen. De snelste manier daarvoor is het bestelformulier in te vullen, of een mailtje te versturen naar info@kwalitan.net.